Από το περιοδικό ΑΖΙΜΟΥΘΙΟ
Κείμενα: Νίκος Ψαρρός
copyright 2010
Η Λήμνος είναι γνωστή στους φίλους της φύσης ως ένας αγνός τόπος με φιλόξενους κατοίκους, όπου η ανάπτυξη και τα «κακά» του σύγχρονου πολιτισμού δεν έχουν ακόμη ισοπεδώσει τα πάντα.
Παρόλα αυτά υπάρχουν κι εδώ μεγάλα προβλήματα, τα οποία δημιουργούνται από την αρρωστημένη τάση για αχαλίνωτη κερδοσκοπία σε συνδυασμό με την παθητική διακυβέρνηση και τη συμφεροντολογική δράση τοπικών, εθνικών και κομματικών παραγόντων.
Δυστυχώς όλα αυτά γίνονται σε βάρος της βιώσιμης ανάπτυξης, της αειφορίας και εν τέλει της ποιότητας ζωής του νησιώτη.
Στη Λήμνο μεθοδεύεται η δημιουργία πεδίου βολής βαρέων όπλων, εδώ και πολλά χρόνια. Στην περιοχή της Ατσικής, ο στρατός εκτελούσε παλιότερα βολές κατά παράβαση κάθε νομιμότητας και κανόνων ασφαλείας αφού στην περιοχή δεν υπήρχε θεσμοθετημένο και οριοθετημένο πεδίο βολής. Αυτό γινόταν με την ανοχή της τοπικής κοινωνίας και υπό την πάγια απειλή ότι «αν φύγει ο στρατός θα πεινάσετε». Η ευθεία αυτή απειλή από την στρατιωτική αρχή φαίνεται ότι «έπιανε» στους κατοίκους της περιοχής αφού το νησί του Ηφαίστου για πολλά χρόνια στήριζε την οικονομία του στο στρατό και στους φαντάρους. Τελικά οι βολές σταμάτησαν για 4 χρόνια ώσπου το καλοκαίρι του 2009 το υπουργείο ξεκίνησε απαλλοτριώσεις δημοσίων και ιδιωτικών εκτάσεων για να δημιουργήσει πεδίο βολής βαρέων όπλων. Η αντίδραση των κατοίκων της περιοχής ήταν άμεση. Μέσα από την αντίδραση αυτή οργανώθηκε και συσπειρώθηκε η τοπική κοινωνία δημιουργώντας το «Σύλλογο Φίλων Βουνού και Θάλασσας Λήμνου». Κύριο μέλημα του συλλόγου είναι να αποτρέψει τη δημιουργία του πεδίου βολής και στη συνέχεια να ξεκινήσει έναν διάλογο φορέων για την αειφορία και την εναλλακτική τουριστική ανάπτυξη της Λήμνου.
Είναι πραγματικά τραγικό ότι σε μέρη όπως η Λήμνος που θα μπορούσαν να είναι υπόδειγμα εναλλακτικής τουριστικής ανάπτυξης, οι ανεγκέφαλες πρακτικές της διοίκησης (και πολλές φορές και των ίδιων των πολιτών) καταφέρνουν να αποτρέψουν τη φυσιολογική πορεία προς μια οικονομικά εύρωστη και κοινωνικά υγιή νησιωτική Ελλάδα.
Ο Σύλλογος Φίλων Βουνού και Θάλασσας Λήμνου είναι μέλος του διεθνούς δικτύου φίλων φύσης και θα συμμετέχει σε όλες τις εκδηλώσεις του, όπως η πανελλήνια συγκέντρωση των τοπικών συλλόγων που είναι μέλη του δικτύου. Θεωρούμε πολύ σημαντική τη διεύρυνση του δικτύου και την εξάπλωση του διαλόγου σε όλο το Αιγαίο γιατί κάποιες φωτιές δεν σβήνονται όταν φτάσουν στην πόρτα μας. Χρειάζεται συμμετοχή και αφύπνιση. Επίσης απαιτείται συνεχής ενημέρωση, εκπαίδευση και σωστή πληροφόρηση.
Ο Σύλλογος Φίλων Βουνού και Θάλασσας Λήμνου παρουσιάζει ένα μικρό αφιέρωμα (περισσότερα μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα (limnosisland.gr) μέσα από το οποίο θα αντιληφθεί ο αναγνώστης γιατί το πεδίο βολής βαρέων όπλων στη Λήμνο, αν τελικά υλοποιηθεί, θα είναι ένα έγκλημα σε βάρος της περιβαλλοντικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας μας.
Πηγή: "Λήμνος, το νησί μας"
Κείμενα: Νίκος Ψαρρός
copyright 2010
Γνωριμία με το νησί του Ηφαίστου
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Η Λήμνος πρωτοαναφέρεται στον Όμηρο (Ομήρου Οδύσσεια θ΄, στ. 283-4). Έχει επικρατήσει η άποψη ότι η ονομασία προήλθε από φοινικική λέξη που σημαίνει «λευκή» (λόγω της εντύπωσης την οποία δίνει σε όποιον πλέει προς το νησί).
Η Λήμνος είναι επίσης γνωστή ως το νησί του Ηφαίστου και πατρίδα του πεντάθλου (άθλημα που πρωτοεμφανίστηκε στη 18η Ολυμπιάδα το 708 π.Χ.).
Ωστόσο η Λήμνος κατά καιρούς έχει λάβει πολλά ονόματα και επίθετα, όπως ΑΝΕΜΟΕΣΣΑ, ΔΙΠΟΛΙΣ, κλπ. Ο Puintus Claber, ποιητής του 30 μ.Χ., δίνει στη Λήμνο το επίθετο ΑΜΠΕΛΟΕΣΣΑ (νησί των αμπελιών).
Ο F.G. Welcker συσχετίζει τη Λήμνο με την αρχαία λέξη λήιον (χωράφι σπαρμένο, έτοιμο για θερισμό). Από την ίδια ρίζα προέρχεται και η λέξη ληίς, που σημαίνει κοπάδι.
Τίποτε λοιπόν δεν είναι τυχαίο!
Το όνομα και τα επίθετα της Λήμνου προδίδουν τα βασικά χαρακτηριστικά, καθώς και την ιστορική διαδρομή του νησιού.
ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ
Η Λήμνος είναι το όγδοο σε μέγεθος νησί της Ελλάδας, με συνολική έκταση 476 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Βρίσκεται στο Βορειοανατολικό Αιγαίο, ακριβώς απέναντι από τα Δαρδανέλια, ισαπέχοντας σχεδόν από το Άγιον Όρος και τον Ελλήσποντο. Τα πλησιέστερα νησιά είναι ο Άη Στράτης (με τον οποίο αποτελούν την επαρχία Λήμνου), ενώ βορειοανατολικά βρίσκονται τα νησιά Ίμβρος – Τένεδος και βορειότερα η Σαμοθράκη με την οποία η Λήμνος είχε ανέκαθεν στενές σχέσεις. Ανατολικά του νησιού είναι τα παράλια της Μ. Ασίας, ενώ βορειοδυτικά βρίσκεται η Χαλκιδική και το όρος Άθως, του οποίου η σκιά ορισμένες φορές πέφτει πάνω στη Λήμνο («Άθως σκιάζει νώτα λημνίας βοός», έλεγε ο αρχαίος μας τραγικός, Σοφοκλής).
Η θέση της Λήμνου στο Αιγαίο είναι μοναχική αλλά και... μοναδική. Από την αρχαιότητα πολλοί ναυτικοί και εμπορικοί λαοί δημιούργησαν αποικίες στη Λήμνο στην προσπάθειά τους να αναπτυχθούν εμπορικά και να συνάψουν συνεργασίες με νέους λαούς (κυρίως εκείνους οι οποίοι διαβιούσαν στην Προποντίδα. Άλλοι λαοί, όπως οι Κρήτες (Μινωίτες), έφθασαν μέχρι το νησί του Ηφαίστου στην προσπάθειά τους να διαδώσουν τον πολιτισμό τους σε ολόκληρο το Αιγαίο. Αυτό είχε ως συνέπεια να υπάρχει μεγάλη εμπορική κίνηση, αλλά και πολιτισμική αλληλεπίδραση μεταξύ των διερχόμενων λαών και των μόνιμων κατοίκων του νησιού. Λόγω της γεωγραφικής της θέσης, η Λήμνος πρωταγωνιστεί σε πολλά μυθολογικά και ιστορικά γεγονότα, από την αργοναυτική εκστρατεία (όταν ο Ιάσονας και οι Αργοναύτες σταμάτησαν στη Λήμνο και φιλοξενήθηκαν για χρόνια από τη βασίλισσα Υψιπύλη), μέχρι τον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο, οπότε οι σύμμαχοι χρησιμοποίησαν το νησί ως ορμητήριο για να πλήξουν την Καλλίπολη.
ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ
Η Λήμνος είναι ηφαιστειογενές νησί με σπάνιους γεωλογικούς σχηματισμούς και βραχώδη μορφώματα. Χαρακτηριστικό είναι το γεωλογικό μνημείο του Φαρακλού. Πρόκειται για μια περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, γεμάτη με γλυπτά από λάβα. Το Φαρακλό επισκέφθηκαν πρόσφατα πανεπιστημιακοί και μέλη του συλλόγου «Φίλοι βουνού & θάλασσας», οι οποίοι μας είπαν ότι έμειναν άφωνοι όταν αντίκρισαν το σπάνιο για τη χώρα μας φαινόμενο.
Κατά μήκος της ακτογραμμής (συνολικού μήκους 259 χλμ.) σχηματίζονται πολυάριθμοι όρμοι και παραλίες. Χαρακτηριστικοί είναι οι δύο κόλποι του νησιού, ο Μούδρος στα νότια και ο Μπουρνιάς ή Πουρνιάς βόρεια του νησιού.
Ο κόλπος του Μούδρου είναι το μεγαλύτερο και ασφαλέστερο φυσικό λιμάνι της Μεσογείου. Γι’ αυτό το λόγο έχει χρησιμοποιηθεί συχνά στο παρελθόν ως ορμητήριο ή καταφύγιο στόλων σε ιστορικές μάχες, όπως η γνωστή ναυμαχία του Μούδρου.
Τα δύο κύρια λιμάνια του νησιού είναι η Μύρινα και ο Μούδρος, ενώ η ιδιαίτερη μορφολογία του νησιού επιτρέπει σχεδόν σε όλο το μήκος των ακτών πολλά μικρότερα αγκυροβόλια.
ΛΗΜΝΙΑ ΓΗ
Η Λημνία Γη ήταν ένας ιαματικός πηλός ξακουστός από την αρχαιότητα. H ανόρυξή του γινόταν από συγκεκριμένο σημείο του νησιού μια φορά το χρόνο - και μόνο από τους ιερείς του Hφαίστου. Oι ιερείς μετέφεραν τον πηλό στην Hφαιστεία, όπου τον συσκεύαζαν και τον προωθούσαν στους πολίτες. Η Λημνία Γη ως φάρμακο αναφέρεται από το Γαληνό στο έργο του για το ταξίδι του στη Λήμνο το 167 π.Χ. Στο κείμενο δίνονται περιγραφές για τον τρόπο παρασκευής του φαρμάκου. Kατά την περίοδο της τουρκοκρατίας η ανόρυξη του πηλού γινόταν μόνο στις 6 Αυγούστου κάθε έτους, από έναν ιερέα ο οποίος ακολουθούσε ένα ορισμένο τελετουργικό. Την τελετή επέβλεπαν Τούρκοι επίσημοι, επειδή η Λημνία Γη αποτελούσε μονοπωλιακό προϊόν του σουλτάνου. Όλοι οι περιηγητές που έγραψαν για τη Λήμνο από το 15ο αιώνα μέχρι τον 20ό αναφέρονται στη Λημνία Γη αφηγούμενοι όσα είδαν με τα μάτια τους.
Σύμφωνα με το μύθο, με Λημνία Γη περιποιήθηκαν οι Λημνιοί το σπασμένο πόδι του Ηφαίστου, ενώ με το ίδιο φάρμακο θεραπεύθηκε ο Φιλοκτήτης από δάγκωμα φιδιού.
ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟΙ
Οι υγροβιότοποι της Λήμνου καταλαμβάνουν ένα σημαντικό ποσοστό (πάνω από το 2%) της συνολικής έκτασης του νησιού.
Ο σπουδαιότερος υγροβιότοπος του νησιού βρίσκεται στην ανατολική Λήμνο και αποτελείται από τρεις αβαθείς λίμνες (Χορταρόλιμνη, Λίμνη Αλυκή και Ασπρόλιμνη) συνολικής έκτασης 18.000 στρεμμάτων. Ο υγροβιότοπος ανήκει σε μια ευρύτερη περιοχή που περιλαμβάνεται στο δίκτυο προστατευόμενων περιοχών Νatura 2000.
Η περιοχή Νatura καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος της βορειοανατολικής Λήμνου και μια μεγάλη θαλάσσια περιοχή που περικλείει τους υφάλους Κέρος και Πεταλίδι. Η έκταση περιλαμβάνει επίσης τα υποθαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας (Posidonia oceanica). Το δίκτυο Νatura 2000 οριοθετεί περιοχές σημαντικές για τη διατήρηση προστατευόμενων ειδών ορνιθοπανίδας, καθώς και περιοχές στις οποίες έχουν καταγραφεί οιοκυστήματα και προστατευόμενα είδη χλωρίδας και πανίδας.
Οι υγροβιότοποι Χορταρόλιμνη και Λίμνη Αλυκή αποτελούν ζώνες ειδικής προστασίας και τόπους κοινοτικής σημασίας μαζί με τον Aγ. Ευστράτιο.
Εκτός από τις λίμνες, σημαντικά στοιχεία του οικοσυστήματος και του τοπίου της περιοχής είναι οι παράκτιες θίνες, το απολιθωμένο δάσος και το δάσος ήμερης βελανιδιάς μεταξύ Κοντοπουλίου και Ρεπανιδίου.
Επίσης σημαντικές περιοχές για τα πουλιά είναι όλες οι βραχονησίδες του νησιού, ο κόλπος του Μούδρου, το έλος Διαπόρι και η χερσόνησος Φακός.
Όλα τα στοιχεία της περιοχής βρίσκονται σε άριστη κατάσταση και επηρεάζονται μόνο από τον ανθρώπινο παράγοντα (εντόπιους και επισκέπτες) στο βαθμό που επιτρέπουμε στην άγνοια και την ανευθυνότητα να μας διακρίνει.
Στην περιοχή έχουν παρατηρηθεί πάρα πολλά είδη πουλιών βορειοευρωπαϊκής προέλευσης, αλλά και ασιατικά είδη.
ΠΑΡΑΛΙΕΣ
Η Λήμνος είναι το τέταρτο σε μήκος ακτογραμμών νησί της Ελλάδας (το συνολικό μήκος της ακτογραμμής της είναι περίπου 260 χλμ.), ενώ οι παραλίες της περιλαμβάνονται στις ομορφότερες της Ελλάδας. Εντυπωσιακό είναι το πλήθος των προσβάσιμων παραλιών στο ιδιαίτερο αυτό νησί του Β.Α. Αιγαίου.
Το πλήθος των παραλιών είναι τέτοιο, ώστε μπορεί κανείς, ακόμα και στην αιχμή της τουριστικής περιόδου να βρει μια ερημική παραλία για να ζήσει εντελώς προσωπικές στιγμές!
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
Η Λήμνος, με την ιδιαίτερη μορφολογία, είναι ένας ιδανικός τόπος για περιηγήσεις, περιπάτους και κυρίως ατελείωτες ώρες ποδηλάτου. Τον τελευταίο καιρό έχει αναπτυχθεί το windsurfing, καθώς και το kitesurfing. Οι κάτοικοι αλλά και οι επισκέπτες του νησιού φαίνεται να ωθούνται από το ίδιο το νησί σε «εναλλακτικές» δραστηριότητες. Αρκετά σχολεία από κάθε γωνιά της Ελλάδας αλλά και οργανωμένα γκρουπ ενηλίκων, έρχονται όλο το χρόνο στο νησί και φυσικά δεν χάνουν την ευκαιρία να απολαύσουν τις οικοδραστηριότητες που προσφέρονται. Η βόλτα στη Λήμνο μοιάζει πολύ με τις βόλτες που μας πήγαιναν οι γονείς μας, όταν ήμασταν παιδιά, στα πάρκα και στους ζωολογικούς κήπους... με τη διαφορά ότι εδώ όλο το νησί είναι ένα μεγάλο πάρκο!
ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΣΠΟΡ
Στην παραλία του Κέρους, μέσα στον προστατευόμενο υδροβιότοπο της ζώνης Natura, θα βρείτε το Surf Club Keros, την πρώτη eco-friendly σχολή windsurfing και kitesurfing στην Ευρώπη.
Το Surf Club Keros τροφοδοτείται 100% από ηλιακή ενέργεια, η σχολή είναι κατασκευασμένη από οικολογικά υλικά και με τέτοιο τρόπο ώστε να μετακινείται τους χειμερινούς μήνες, αφήνοντας το φυσικό τοπίο στην αρχική του μορφή.
Επιπλέον, οι θαλάσσιες δραστηριότητες της σχολής αφορούν αμιγώς τα στοιχεία της φύσης, καθώς η μόνη προϋπόθεση για να κάνει κανείς kitesurfing ή windsurfing είναι ο άνεμος, ο οποίος υπάρχει σε αφθονία στην «Ανεμόεσσα» Λήμνο.
ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ
Οι ιδιαίτερες κλιματικές συνθήκες, καθώς και τα εύφορα εδάφη του νησιού μπορούν να μας χαρίσουν σχεδόν τα πάντα! Το καλοκαίρι του 2009 ο Παναγιώτης Σαϊνατούδης (ιδρυτής και εμπνευστής της εναλλακτικής κοινότητας ΠΕΛΙΤΙ) ταξιδέψε στη Λήμνο και ανακάλυψε έναν ανεκτίμητο γεωργικό θησαυρό. Ο κατάλογος με τις τοπικές ποικιλίες στο νησί είναι μακρύς: καλαμπόκι, αμπέλια, κριθάρι, πεπόνια, καρπούζια, φούλια, φασολάκι μαυρομάτικο, σιτάρι Λήμνου, φάβα Λήμνου, λούπινα, ντομάτες ξερικές, πετροκολόκυθο για γλυκό και ρετσέλια, σύκα, αχλάδια, κορόμηλα κ.ά.
Τέλος, τα αγροτικά ζώα της Λήμνου συνεχίζουν να δίνουν το «παρών» τους με πιο αντιπροσωπευτικό ζώο το γαϊδουράκι. Οι κάτοικοι της Λήμνου προσπαθούν να διαφυλάξουν τις παραδοσιακές ποικιλίες, γιατί με κάθε παλαιά ποικιλία που χάνεται, ο κόσμος μας γίνεται πιο φτωχός σε γεύσεις, σε χρώματα κι αρώματα...
ΤΑ ΣΙΤΗΡΑ
Το όνομα «Λήμνος», κατά μία εκδοχή, προέρχεται από το ομηρικό «λήιον», που σημαίνει σπαρμένο χωράφι, αγρός. Οπότε καταλαβαίνουμε πως η παραγωγή σιτηρών σε αυτή τη γωνιά του κόσμου χάνεται μέσα στην προϊστορία. Το νησί ήταν ο σιτοβολώνας της Αθήνας των κλασικών χρόνων, αλλά και προμηθευτής της βυζαντινής αυτοκρατορικής αυλής.
Ακόμα και σήμερα η μεγαλύτερη έκταση του νησιού είναι σπαρμένη με διάφορα σιτηρά, κυριώς σιτάρι και κριθάρι. Σε μικρότερη κλίμακα παραγωγής μπορούμε να βρούμε και παλιές λημνιές ποικιλίες, όπως το σιτάρι μαυραγάνι της Λήμνου, καθώς και το κριθάρι της Παναγιάς.
Ανέκαθεν οι κάτοικοι του νησιού έφτιαχναν, χρησιμοποιώντας ως πρώτη ύλη τα σιτηρά που παρήγαν, πολλά και... διάφορα: αλεύρι, ψωμί, παξιμάδια, πίτες και γλυκά, αλλά και τα ζυμαρικά τους, τα φλωμάρια, τον τραχανά, τις βαλάνες, τα αυτούδια, το πλιγούρι και πολλά άλλα.
ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ
Κάθε τόπος, κάθε νησί και κάθε χωριό της Ελλάδας έχει να προσφέρει τα δικά του προϊόντα. Αυτά τα προϊόντα, που οι εντόπιοι κάτοικοι έπλασαν χρησιμοποιώντας τις πρώτες ύλες του τόπου τους, είναι τεκμήρια της ιστορικής μας διαδρομής και κομμάτια της παράδοσής μας.
Στη Λήμνο υπάρχει μια ιδιαίτερη αγάπη για τα παραδοσιακά προϊόντα, όπως είναι το Καλαθάκι, το Μελίχλωρο, το Κασκαβάλι, το φλωμάρι, ο τραχανάς, τα Βενιζελικά, κλπ. Ιδιαίτερα αναγνωρίσιμο είναι και το Λημνιό κρασί. Ο οίνος της Λήμνου ήταν περιζήτητος από την αρχαιότητα κι αποτελούσε εμπορεύσιμο αγαθό από την εποχή του Ομήρου.
Η Λήμνος είναι ένα από τα ελάχιστα μέρη του κόσμου όπου ευδοκιμεί το «μοσχάτο Αλεξανδρείας», ενώ η ποικιλία «λημνιό» είναι γνωστή απο την αρχαιότητα.
ΗΘΗ ΚΙ ΕΘΙΜΑ - ΙΠΠΟΔΡΟΜΙΕΣ
Χαρακτηριστικό είναι το έθιμο των ιπποδρομιών που συμπίπτει με την εορτή του Αγίου Γεωργίου. Οι νέοι με τ΄ άλογά τους συναγωνίζονται μέχρι το ναό του πολιούχου στο χωριό Καλλιόπη.
Παλαιότερα το έπαθλο ήταν ένα αρνί δεμένο στο παράθυρο του ιερού ναού, ενώ αργότερα αντικαταστάθηκε από μετάλλιο με κόκκινη ταινία. Ο νικητής κρεμά το μετάλλιο στο μέτωπο του αλόγου του. Ο ιερέας σταυρώνει με ευχέλαιο το άλογο και ο νέος μπαίνει έφιππος στο ναό, για να ανάψει κερί στον άγιο, αφού πρώτα κάνει τρεις φορές το γύρο του ναού με το άλογό του.
IΣΤΟΡΙΑ & ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ
Το καλοκαίρι του 2009 η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως ευρήματα που αποδεικνύουν ανθρώπινη παρουσία στη Λήμνο από το 12.000 π.Χ. Η περιοχή Λουρί (κοντά στη Σκανδάλη), στην οποία βρέθηκαν υπολείμματα δραστηριότητας τροφοσυλλεκτών, ερευνάται κι εκτιμάται ότι θα δώσει σπουδαία συμπεράσματα στο μέλλον.
Πριν από την προηγούμενη πρόσφατη ανακάλυψη γνωρίζαμε ότι οι πρώτοι κάτοικοι της Λήμνου εμφανίστηκαν πριν από 6.000 χρόνια κοντά στα Καμίνια. Οι πρώτοι εκείνοι οικιστές της περιοχής σταδιακά προόδευσαν κι ανέπτυξαν εμπορικές σχέσεις με άλλους λαούς που δραστηριοποιούντο στο Αιγαίο, όπως οι Κρήτες, οι Κάρες, οι Κυκλαδίτες και οι Φοίνικες. Ο αρχικός οικισμός σύντομα μεταμορφώθηκε σε σπουδαία πόλη με μεγάλα τείχη και πολλά σπίτια. Η πόλη αυτή είναι η ξακουστή Πολιόχνη (σελ. 96).
Πριν από 3.500 χρόνια η πόλη της Πολιόχνης καταστράφηκε από σεισμούς.
Μετά την καταστροφή της Πολιόχνης εγκαταστάθηκαν στη Λήμνο οι Σίντυες. Ο νέος αυτός λαός ανέπτυξε κατά κύριο λόγο την κτηνοτροφία και την αμπελουργία. Αναφορά στους Σίντυες έχουμε από το γεωγράφο Στράβωνα, τον ιστορικό Θουκυδίδη και τον Όμηρο, ο οποίος τους αναφέρει ως «αγριόφωνους», λόγω του τρόπου με τον οποίο μιλούσαν. Οι Σίντυες δημιούργησαν σπουδαίο πολιτισμό στη συνέχεια, μέρος του οποίου καταμαρτυρείται από την πόλη τους, την Ηφαιστεία.
Εντυπωσιακή είναι η πλοκή στο μύθο του Ηφαίστου. Σύμφωνα με το μύθο, τρομερός καυγάς είχε ξεσπάσει μεταξύ του Δία και της Ήρας, η οποία προκάλεσε κακοκαιρία για να εμποδίσει τον Ηρακλή να μεταβεί στην Τροία. Ο Ήφαιστος υποστήριξε τη μητέρα του και ο εξοργισμένος Δίας τον έπιασε από το πόδι και τον πέταξε από τον Όλυμπο. Ο Ήφαιστος προσγειώθηκε τελικά στη Λήμνο κι από την πτώση έμεινε χωλός. Οι Λημνιοί δέχθηκαν με αγάπη τον Ήφαιστο και περιποιήθηκαν το κτυπημένο πόδι του με λημνία γη, τον ξακουστό ιαματικό πηλό της Λήμνου. Η Λήμνος έχει χαρακτηριστεί ως «το νησί του Ηφαίστου».
Η ΛΗΜΝΟΣ ΚΑΙ Ο ΤΡΩΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ
Κατά την εκστρατεία εναντίον της Τροίας η Λήμνος ήταν ο ενδιάμεσος σταθμός των Αχαιών. Σύμφωνα με τον Όμηρο, ο βασιλιάς της Λήμνου Έυηνος, υιός του Ιάσονα και της Υψιπύλης, δώρισε στους Αχαιούς λημνιό κρασί με το οποίο ευφραίνονταν κατά τη διάρκεια της πολιορκίας της Τροίας.
Οι αρχαιολόγοι τοποθετούν την ίδρυση της πόλης της Πολιόχνης 1.000 χρόνια νωρίτερα από την αντίστοιχη της Τροίας. Μεταξύ των δύο πόλεων φαίνεται ότι υπήρχε σημαντική αλληλεπίδραση.
Ο ΦΙΛΟΚΤΗΤΗΣ
Ο «Φιλοκτήτης», του αρχαίου μας τραγικού Σοφοκλή, είναι ένα από τα σπουδαιότερα θεατρικά έργα όλων των εποχών.
Η υπόθεση του έργου διαδραματίζεται στη Λήμνο την εποχή του Τρωϊκού πολέμου. Ο Φιλοκτήτης του Σοφοκλή εμφανίζεται στα καλλιτεχνικά δρώμενα όλης της Ευρώπης, χαρίζοντας στη Λήμνο και στη χώρα μας μια σπάνια ευκαιρία αναγνώρισης της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.
Το καλοκαίρι του 2009 είχαμε την ευκαιρία να ζήσουμε απο κοντά μια ιδιαίτερα συγκινητική σκηνή, όταν ο Cristian Schiaretti (διευθυντής του γαλλικού εθνικού θεάτρου) βγήκε από τη σπηλιά του Φιλοκτήτη δακρυσμένος, κρατώντας σφικτά στην αγκαλιά του κλεισμένο σε ένα μπουκάλι λίγο χώμα από τη σπηλιά του Φιλοκτήτη. Ο σπουδαίος καλλιτέχνης επισκέφθηκε τη Λήμνο στην προσπάθειά του να προετοιμάσει καλύτερα το «καλλιτεχνικό γεγονός της χρονιάς» και να προσεγγίσει καλύτερα το ρόλο του Φιλοκτήτη, έργο που επρόκειτο σύντομα να παρουσιάσει στη Γαλλία. Έτσι, τo 2010 χαρακτηρίστηκε ως «χρονιά του Φιλοκτήτη» από τους καλλιτεχνικούς και θεατρικούς κύκλους.
Η Λήμνος θα μπορούσε να είναι ολόκληρη ένας τεράστιος αρχαιολογικός χώρος.
Σε κάθε σημείο όπου γίνονται εκσκαφές ανακαλύπτονται αναρίθμητα ευρήματα ενός σημαντικότατου αρχαίου πολιτισμού.
Οι χώροι οι οποίοι έχουν ήδη ανασκαφεί είναι από τους σπουδαιότερους σε ελληνικό, αλλά και ευρωπαϊκό επίπεδο:
ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ
Η Ηφαιστεία υπήρξε η μεγαλύτερη πόλη της Λήμνου επί 22 αιώνες! (από το 1000 π.Χ. μέχρι το 1200 μ.Χ.).
ΠΟΛΙΟΧΝΗ
H Πολιόχνη, ο πιο αξιόλογος προϊστορικός οικισμός του νησιού, βρίσκεται στην ανατολική ακτή της Λήμνου, κοντά στο χωριό Καμίνια.
ΚΑΒΕΙΡΙΟ
Το αρχαϊκό τελεστήριο των Καβειρίων είναι το αρχαιότερο γνωστό τελεστήριο στον ελληνικό χώρο.
ΚΟΥΚΟΝΗΣΙ
Από τις ως τώρα ανασκαφές προκύπτει ότι στο Κουκονήσι αναπτύχθηκε ένας ακμαίος προϊστορικός οικισμός με μακραίωνη κατοίκηση από την Πρώιμη ως την Ύστερη Εποχή του Χαλκού. που βρέθηκε στην ακμή του από το 2050 π.Χ. έως το 1900 π.Χ.
ΙΕΡΟ ΤΗΣ ΑΡΤΕΜΙΔOΣ
Tο ιερό, αφιερωμένο στη θεά Αρτέμιδα-Σελήνη, πολιούχο της Μύρινας, που ταυτίστηκε αργότερα με την Υψιπύλη, μυθική βασίλισσα της Λήμνου, χρησιμοποιήθηκε από την αρχαϊκή μέχρι την ελληνιστική περίοδο.
ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΜΥΡΙΝΑ
Τα αρχαιότερα δείγματα ανθρώπινης παρουσίας στη Μύρινα χρονολογούνται περί την 4η χιλιετία π.Χ., κατά την τελική Νεολιθική περίοδο.
ΚΑΣΤΡΟ ΜΥΡΙΝΑΣ
Το Κάστρο της Μύρινας οικοδομήθηκε στις αρχές του 12ου αιώνα και ήταν ένα από τα ισχυρότερα του Αιγαίου πελάγους. Στο Κάστρο της Μύρινας σήμερα κατοικούν ελάφια… τα γνωστά Πλατώνια.
ΤΑ ΠΛΑΤΩΝΙΑ
Είναι ένα είδος ελαφιού που έχει εγκατασταθεί εδώ και χρόνια στο κάστρο, όπως και σε άλλα σημεία της Μύρινας. Προήλθαν από ένα ζευγάρι ελαφιών το οποίο μεταφέρθηκε παλιότερα από τη Ρόδο. Σήμερα υπάρχουν περισσότερα από 100 ελάφια, τα οποία είναι εξοικειωμένα με τους κατοίκους και αποτελούν μια όμορφη «προσθήκη» στο πανέμορφο περιβάλλον του κάστρου.
ΡΩΜΕΪΚΟΣ ΓΙΑΛΟΣ
Βόρεια του κάστρου, από τους πρόποδες του βράχου μέχρι την περιοχή Ρηχά Νερά, εκτείνεται ο Ρωμέικος γιαλός με τα «αρχοντικά των Αιγυπτιωτών», τα οποία αποτελούν σημαντικό μέρος της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της Λήμνου. Ακριβώς απέναντι από την παραλία, στο βάθος του ορίζοντα, διαφράφεται το Άγιον Όρος. Κατά το θερινό ηλιοστάσιο ο ήλιος δύει ακριβώς πάνω από την κορυφή του όρους, χαρίζοντάς μας το μοναδικό ηλιοβασίλεμα που μνημονεύεται από τους αρχαίους χρόνους.
Επίσης η Λήμνος έχει πάρα πολλά χωριά, τα οποία εντυπωσιάζουν με την ιστορία τους, φέρουν σημαντικό κομμάτι από την πολιτιστική και αρχιτεκτονική κληρονομιά του νησιού μας και είναι κτισμένα σε τοποθεσίες ιδιαίτερου φυσικού κάλλους.
Η ΖΩΗ ΣΤΗ ΛΗΜΝΟ
Η Λήμνος μπορεί να σας παρασύρει στους ρυθμούς της, αλλά μπορείτε κι εσείς να την παρασύρετε στους δικούς σας.
Όσοι έχουν έλθει στο νησί ως επισκέπτες ή έχουν μείνει για μεγάλο χρονικό διάστημα λόγω εργασίας, για σπουδές ή για άλλους λόγους, έχουν αποκτήσει μόνιμη σχέση με το νησί!
Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της Λήμνου είναι η καλοσύνη των ανθρώπων της. Όταν γνωριστεί κανείς με τους φιλόξενους ντόπιους θα διαπιστώσει ότι η τοπική κοινωνία χρειάζεται νέο αίμα και γι αυτό η υποδοχή νέων ανθρώπων είναι ιδιαίτερα θερμή. Οι ανθρώπινες σχέσεις είναι το πιο σημαντικό προσόν της διαβίωσης στη Λήμνο. Σήμερα, που η αποκέντρωση φαίνεται ότι αποτελεί προσωπική και κοινωνική ανάγκη, αλλά και μια βιώσιμη λύση στα σύγχρονα οικονομικά αδιέξοδα, η Λήμνος ίσως είναι το ιδανικό νησί για να δοκιμάσει κανείς αυτό που λέγεται «Αποκέντρωση». Τολμήστε το...
Πηγή: "Λήμνος, το νησί μας"
